Black Ribbon

4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า

ผู้จัดการออนไลน์  9 เมษายน 2560  โดย ประสาท มีแต้ม 

อ่านผู้จัดการออนไลน์

14 Apr 2017 0 comment
(0 votes)
 
4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า http://www.manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9600000036215

เกือบปีมาแล้วผู้อาวุโสท่านหนึ่งเคยเสนอให้ผมเขียนหนังสือเกี่ยวกับพลังงานที่อ่านได้ง่ายๆ เป็นฉบับการ์ตูน แล้วท่านจะหาคนวาดการ์ตูนพร้อมกับสนับสนุนการจัดพิมพ์ให้ ผมไม่ได้รับปากเพราะไม่มีประสบการณ์และรู้ตนเองดีว่าไม่มีความถนัดในแนวนั้น
       
มาวันนี้ผมได้เห็นสถาบันทางวิชาการแห่งหนึ่งในสหรัฐอเมริกาที่ชื่อว่า “สถาบันเพื่อการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่น” (Institute for Local Self-Reliance) ได้ออกภาพโปสเตอร์มาแผ่นหนึ่ง แม้ข้อความค่อนข้างจะเข้าใจยากเพราะต้องมีพื้นฐานทาศาสนาคริสต์และภาษาอังกฤษ แต่ภาพตกแต่งที่ออกมาพร้อมรูปประกอบทำให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจได้ง่ายจริงๆ เดี๋ยวจะกลับมาขยายความครับ

ขณะเดียวกัน ทางการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ก็ได้ออกเอกสารรูปการ์ตูนในชุดที่ชื่อว่า “ถ่านน้อยมีคำตอบ” ด้วยฝีมือการวาดที่สวยงาม คงจะเป็นแนวคิดเดียวที่พี่ผู้อาวุโสได้แนะนำให้ผมทำ ผมได้นำมาเสนอให้ดูกัน 2 ภาพหวังว่าตัวหนังสือคงไม่เล็กเกินไป กรุณาตีความระหว่างบรรทัดของข้อความด้วยนะครับ

4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า

เราจะเห็นว่าทั้งสององค์กรนี้มีทัศนะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง กล่าวคือ ทาง กฟผ.ซึ่งมองผ่าน “ถ่านน้อยที่เฉลียวฉลาดและมีความรู้ครบถ้วน” ว่า “ถ่านหินเป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยมีสัดส่วนการใช้ในการผลิตไฟฟ้าในโลกถึง 40%”
       
แต่ทางสถาบันเพื่อการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่นซึ่งเป็นองค์กรทางวิชาการที่ไม่แสวงหากำไร และเป็นผู้ริเริ่มโครงการประชาธิปไตยพลังงาน (Energy Democracy Initiative) กลับมองไปในอนาคต (ซึ่งทางกฟผ.จงใจไม่มองเลย) ว่าจะเป็นจุดจบที่กำลังจะมาถึงหรือหายนะอย่างสิ้นเชิง (Apocalypse) ของบริษัทไฟฟ้า เพราะ “4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า” (The Four Horsemen for Utilities Apocalypse)

4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า

เรื่องนี้เป็นการล้อมาจากพระคัมภีร์ในศาสนาคริสต์ที่มีภูตสี่ตนขี่ม้า 4 ตัวๆ ละสีซึ่งตีความถึงการเกิดจากโรคระบาด การเกิดสงคราม เกิดความอดอยากหิวโหยและความตายที่นำไปสู่จุดจบของโลกหรือวันสิ้นโลก เรื่องนี้ได้มีผู้นำไปสร้างเป็นภาพยนตร์เงียบในปี 1921 และมีภาพวาดประกอบเกือบ 200 ปีมาแล้ว
       
แต่ในโปสเตอร์ที่ทางสถาบันเพื่อการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่นได้จัดทำขึ้นนี้ 4 ยมทูตดังกล่าวไม่ใช่ยมทูตของชาวโลก แต่เป็นเฉพาะของบริษัทไฟฟ้าเท่านั้น ยมทูตดังกล่าวประกอบด้วย (1) แบตเตอรี่ (2) สมาร์ทโฟน (3) แผ่นโซลาร์เซลล์ และ (4) รถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งเทคโนโลยีทั้ง 4 นี้จะทำลายรูปแบบทางธุรกิจของระบบไฟฟ้าในปัจจุบันซึ่งเป็นระบบที่รวมศูนย์และผูกขาดการผลิตด้วยบริษัทจำนวนน้อยราย แต่ให้บริการกับคนจำนวนมากนับล้านๆ มีการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลซึ่งก็รวมศูนย์เช่นเดียวกันและใช้เทคโนโลยีเครื่องจักรไอน้ำซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 18 ใช้ระบบสายส่งที่ไกลนับพันกิโลเมตร
       
ระบบดังกล่าวนอกจากจะล้าหลังและประสิทธิภาพต่ำเพราะพลังงานส่วนใหญ่กลายเป็นความร้อนที่เราไม่ต้องการ ไม่ใช้ไฟฟ้าแล้ว ยังส่งผลให้เกิดปัญหาโลกร้อนและมลพิษรอบๆ โรงไฟฟ้าอีกด้วย ระบบดังกล่าวจะถูกกำจัดให้หมดไปหรือสิ้นสุดลงด้วย 4 ยมทูตที่กล่าวแล้ว
       
ระบบใหม่ที่เข้ามาแทนที่จะเป็นตัวผลักดันให้อำนาจในการผลิตไฟฟ้าและการเก็บไฟฟ้ามาสู่มือของผู้ใช้ไฟฟ้าเอง ในระบบใหม่การผลิตจะกระจายตัวอยู่ทั่วไปใช้วัสดุใหม่ที่ผ่านการวิจัยด้วยองค์ความรู้ระดับสูง ระดับควอนตัมฟิสิกส์ซึ่งเพิ่งเกิดใหม่สามารถสั่งการและควบคุมการผลิตด้วยสมาร์ทโฟน ผู้ใช้ไฟฟ้าหรือผู้บริโภคจะกลายเป็นผู้บริโภคและผู้ผลิตไปพร้อมกันด้วย ในระบบการผลิตเดิมผู้ใช้ไฟฟ้าได้ถูกบังคับให้เป็นผู้ซื้อไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว แต่ในระบบใหม่นี้ผู้บริโภคจะเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคด้วย
       
การผลิตและการใช้ไฟฟ้าในระบบใหม่จึงเป็นการกระจายอำนาจและกระจายรายได้หรือเป็นประชาธิปไตยพลังงาน (Energy Democracy) และเนื่องจากแสงอาทิตย์เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ได้กระจายตัวอยู่ทุกท้องถิ่น ระบบการผลิตไฟฟ้ารูปแบบใหม่จึงทำให้คนท้องถิ่นสามารถพึ่งพาตนเองได้ ไม่ต้องมีการขนส่งถ่านหินข้ามทวีป จึงต้องถือว่าเป็นไปตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่รัฐบาลไทยมักจะนำมาอ้างแต่กลับกระทำในสิ่งตรงกันข้าม
       
อะไรที่ทำให้สถาบันเพื่อการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่นจึงได้กล้าหาญที่จะกล่าวว่าบริษัทไฟฟ้าในปัจจุบันจะถึงจุดจบด้วย 4 ยมทูตดังกล่าว
       
ก่อนจะตอบคำถามนี้ อาจมีผู้สงสัยว่า แล้วรถยนต์ไฟฟ้ามาเกี่ยวอะไรกับจุดจบของบริษัทไฟฟ้า เพราะตัวรถยนต์เองก็ต้องใช้ไฟฟ้า น่าจะทำให้กิจการไฟฟ้าเฟื่องฟูเสียด้วยซ้ำ เรื่องนี้ดูเผินๆ แล้วก็น่าจะจริงอย่างที่ว่า
       
แต่อย่าลืมว่า ปัจจุบันต้นทุนการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าประมาณ 1 ใน 3 มาจากต้นทุนของแบตเตอรี่ เมื่อราคาแบตเตอรี่ลดลง ราคารถยนต์ไฟฟ้าก็ย่อมลดตามลงด้วย เมื่อราคารถยนต์ลดลง ยอดจำหน่ายรถยนต์ก็สูงขึ้น ดังนั้น บทบาทยมทูตของแบตเตอรี่ก็มีมากขึ้นตามไปด้วย ส่งผลให้จุดจบของบริษัทไฟฟ้าก็มาถึงเร็วขึ้น
       
นอกจากนี้ พลังงานไฟฟ้าที่อยู่ในแบตเตอรี่รถยนต์ซึ่งมาจากโซลาร์เซลล์ ก็สามารถนำมาใช้ในบ้านได้ด้วย กล่าวคือ เราเคยคิดว่าเราจะชาร์จไฟฟ้าจากบ้านสู่รถยนต์ ในปัจจุบันนี้กลายเป็นว่า ไฟฟ้าจากรถยนต์สามารถนำมาใช้ในบ้านได้ด้วย และเวลาในการชาร์จไฟฟ้าที่เคยใช้เวลานานถึง 4-5 ชั่วโมง เหลือเพียง 2 นาทีเท่านั้น หรือในบางกรณีไม่ต้องมีการชาร์จแต่สามารถเปลี่ยนได้เลยโดยใช้สมาร์ทโฟนเป็นตัวส่งข่าวสื่อสาร หาร้านและจ่ายเงิน
       
สิ่งที่ทำให้สถาบันเพื่อการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่นมีความมั่นใจว่าบริษัทไฟฟ้าจะถึงจุดจบก็คือสิ่งที่เรียกว่า Exponential Technologyในฐานะนักคณิตศาสตร์ผมขอแปลว่า “เทคโนโลยีแบบยกกำลัง”
       
Tony Seba แห่งมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ได้ให้ความหมายว่า “หมายถึงเทคโนโลยีที่ถ้าลงทุนต่อหน่วยเท่าเดิมแต่ได้ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 10% ทุกปีหรือประสิทธิภาพเท่าเดิมแต่ต้นทุนการผลิตลดลงเหลืออย่างมาก 90% ทุกปี”
       
Tony Sebaได้ยกตัวอย่างว่า อุปกรณ์สำหรับเซนเซอร์ไม่ให้รถยนต์ไฟฟ้าที่ไม่มีคนขับชนกับสิ่งอื่น ราคาได้ลดลงจาก 7,000 ดอลลาร์ในปี 2012 ลงมาเหลือ 250 ดอลลาร์ในปี 2016 หรือลดลงเฉลี่ยปีละ 24% ก็ต้องถือว่าเป็นเทคโนโลยีแบบยกกำลังในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ราคารถยนต์ไฟฟ้าได้ลดลง 26% ก็ต้องถือว่ารถยนต์ไฟฟ้าเป็นเทคโนโลยีแบบยกกำลัง
       
คุณ Tony Seba ยังได้กล่าวอีกว่า “ภายในปี 2020 ครอบครัวชาวอเมริกันซึ่งใช้ไฟฟ้าโดยเฉลี่ยวันละ 30 หน่วย จะสามารถชาร์จไฟฟ้าใส่แบตเตอรี่ตอนหลังเที่ยงคืน(เพื่อนำมาใช้ในตอนกลางวัน) ด้วยต้นทุนเพียง 6 ดอลลาร์ต่อเดือนเท่านั้น” ถ้าเป็นอย่างนี้แล้วทั้งบริษัทผลิตไฟฟ้าและบริษัทที่บริหารสายส่งจะอยู่ได้อย่างไร ต้องถึงจุดจบแน่ๆ
       
ที่ได้กล่าวมาแล้วนี้ เป็นเรื่องของอนาคต ยังต้องรออีก 3 ปีกว่า แต่ที่เกิดขึ้นแล้วที่เกาะแห่งหนึ่งในรัฐฮาวาย สหรัฐเมริกา เมื่อเดือนมีนาคม 2560 บริษัทที่ผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ขนาด 13 เมกะวัตต์ พร้อมแบตเตอรี่ขนาด 52 เมกะวัตต์ชั่วโมง สามารถผลิตไฟฟ้าขายในราคาไฟฟ้าเฉลี่ยตลอด 20 ปีเท่ากับ 13.9 เซนต์ต่อหน่วย (ประมาณ 4.80 บาท) หรือประมาณครึ่งหนึ่งของราคาไฟฟ้าของรัฐประจำเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ราคานี้ถูกกว่าราคาที่ผลิตจากน้ำมันดีเซลคือ15.48 เซนต์ต่อหน่วย(ข้อมูลจาก Bloomberg)
       
ผมขอหยุดเรื่อง จุดจบของบริษัทไฟฟ้าไว้เพียงแค่นี้ก่อนนะครับ แต่ขอกลับมาที่เรื่องการ์ตูนของ กฟผ.
       
ผมพบว่า มีอยู่ 2 เรื่องที่ “ถ่านน้อย” ผู้มีปัญญาเฉลียวฉลาดและรู้ครบถ้วนไม่ได้บอกกับสังคมไทย ทั้งๆ ที่ใช้เงินจากค่าไฟฟ้าของประชาชน คือ
       
หนึ่ง มูลค่าการส่งออกของถ่านหินทั่วโลกในปี 2015 ได้ลดลงถึง 21% เมื่อเทียบกับปี 2014 หรือในอัตราที่เป็นเลข 2 หลัก จึงควรจะถูกจัดเป็นเทคโนโลยีแบบยกกำลังแต่เป็นการยกกำลังติดลบ (ดูข้อมูลและที่มาในแผ่นภาพ)

4 ยมทูตของบริษัทไฟฟ้า

สอง 7 ใน 10 ของประเทศที่ยังมีการใช้ถ่านหินมากที่สุดในโลก พบว่าเป็นประเทศที่มีการส่งออกถ่านหินมากจนติดอันดับต้นๆ ของโลกด้วย แต่ประเทศไทยเราไม่ได้มีถ่านหินเป็นของตนเองเลย ต้องนำเข้าอย่างเดียว และบริษัทของคนไทยและบริษัทลูกของ กฟผ.นั่นแหละที่ไปซื้อเหมือนถ่านหินไว้ในต่างประเทศ
       
เมื่อ 20 กว่าปีก่อน ผมเคยนั่งฟังคนป่วยในแผนกจิตเวชของโรงพยาบาลแห่งหนึ่งคุยกัน ผมรู้สึกประทับใจและจำได้มาถึงทุกวันนี้ เด็กหนุ่มซึ่งเป็นคนป่วยได้ขอเงินแม่ผู้มาเยี่ยม หลังจากที่ได้ไปแล้วจำนวนหนึ่ง
       
        แม่ : หมดแล้วพอแล้ว
       
        ผู้ป่วย : นี่ไงยังมีอีก หลังจากค้นกระเป๋าของแม่
       
        แม่ : อันนี้จะเก็บไว้ทำบุญ
       
        ผู้ป่วย : “คนไม่มีบุญนี่ชอบนักกับการทำบุญ”
       
ประเทศไทยเราไม่มีถ่านหินเป็นของตนเองเลย แต่ผู้มีอำนาจก็ชอบนักที่จะใช้ถ่านหินให้จงได้ อะไรคือวิธีคิดของคนเหล่านี้ นี่ยังไม่ได้พิจารณาถึงเรื่อง 4 ยมทูตที่มีเหตุผลเชิงวิชาการ มีตัวอย่างที่เกิดขึ้นแล้วมากมาย ไม่ว่าจะเป็นกล้องถ่ายรูปที่ใช้ฟิล์ม โทรศัพท์บ้าน ธุรกิจสิ่งพิมพ์ เป็นต้น

Last modified on Friday, 14 April 2017 10:17

สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน สถาบันอุดมศึกษาเพื่อชีวิตและชุมชน เรียนรู้เพื่ออยู่อย่างมีศักดิ์ศรี
และมีกินในท้องถิ่นตน สู่ชุมชนเรียนรู้ ชุมชนเข้มแข็ง

Top Tweets

ขอเชิญบำบัดโรคด้วยผึ้ง 23-24 มิ.ย. 2560 https://t.co/RQuwpICIuX
ศรป.สุโขทัย ได้จัดให้มีการเรียนรวม ภาคการศึกษาที่ 3/2559 ณ โรงแรมไพลินสุโขทัย มี นศ. และอาจารย์มาเข้าร่วมกิจกรรม 24… https://t.co/yNz2CTETW8
นักศึกษา ม.ชีวิต ปากช่องร่วมกับหน่วยงานราชการ ปลูกหญ้าแฝกถวายในหลวง ร.๙ พร้อมประชาสัมพันธ์รับสมัครนักศึกษาใหม่ https://t.co/Vvy1c4hgpo

จดหมายข่าว ม.ชีวิต

ลงทะเบียนรับจดหมายข่าว!

  

  • เกษตรอินทรีย์ ม.ชีวิต

ติดต่อเรา

 สถาบันการเรียนรู้เพื่อปวงชน
เลขที่ 13/2 หมู่ที่ 1 ตำบลบางคนที อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม 75120
034 757 452 - 9   แผนที่เดินทาง (google map)
 034 757 460

For using special positions

Special positions are: sticky_left, sticky_right, notice, tool_bottom. You can use them for any module type. For using this, please go to Module Manager and config your module to your desired position.

You can disable by:

  • Go to Administrator » Template Manager » Your_Template » Tab: Advanced » Use special positions » select: No for all special positions
  • Go to Administrator » Module magager » Your_Module(by postion: sticky_left/stickey_right/notice/tool_bottom) » Status: Unpublish for that module

For customize module in special position

The solution is using Module Class Suffix. You can customize button, module content follow Module Class Suffix

E.g. Module Class Suffix: bg-white @bullhorn then:
- Class of buttom is 'ico-bullhorn'. If without @... the default is 'icon-pushpin'
- Class of module is 'bg-white'

Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Blue Brown Green Pink Violet
Layout Style
Select menu